DHDataHọc
EN
Trắc nghiệmBài 8/85 phút đọc+10 XP

Bài tập: thiết kế lại một dashboard rối

Bạn sẽ học được

  • Chẩn đoán một dashboard rối bằng checklist.
  • Ưu tiên việc sửa: bỏ, gộp, sắp xếp lại.
  • Viết lại yêu cầu thành ba tầng thông tin.
  • Chọn biểu đồ và màu cho từng khối.
  • Đánh giá kết quả sau khi thiết kế lại.

Đề bài

Một cửa hàng trực tuyến có dashboard "Tổng quan kinh doanh" với 12 khối trên một trang dài:

  1. Doanh thu hôm nay
  2. Doanh thu tuần này
  3. Doanh thu tháng này
  4. Số đơn hôm nay
  5. Số đơn tháng này
  6. Biểu đồ tròn doanh thu theo 9 kênh
  7. Biểu đồ cột doanh thu theo 12 tháng, trục bắt đầu từ 800 triệu
  8. Bảng 40 sản phẩm bán chạy
  9. Biểu đồ đường số người dùng mới và doanh thu trên hai trục
  10. Bảng tồn kho 200 dòng
  11. Banner quảng cáo nội bộ
  12. Danh sách 15 bài viết mới nhất trên blog

Người xem chính là chủ cửa hàng, mở dashboard mỗi sáng trên điện thoại, cần biết hôm qua bán thế nào và có gì bất thường không.

Câu 1 — Xác định quyết định

Dashboard này phục vụ quyết định gì? Khối nào không phục vụ quyết định nào?

Trả lời: Quyết định chính: sáng nay có cần xử lý gì không (nhập hàng, chạy khuyến mãi, kiểm tra đơn lỗi). Các khối 11 và 12 không phục vụ quyết định kinh doanh, nên bỏ khỏi dashboard. Khối 10 (tồn kho 200 dòng) chỉ hữu ích khi có cảnh báo "sắp hết hàng", không phải danh sách đầy đủ.

Câu 2 — Gộp các chỉ số trùng

Ba khối doanh thu và hai khối số đơn nên xử lý thế nào?

Trả lời: Gộp thành một thẻ KPI "Doanh thu hôm qua" kèm so sánh với hôm trước và cùng kỳ tuần trước; một thẻ "Số đơn hôm qua" tương tự. Doanh thu tuần/tháng chuyển xuống tầng xu hướng dưới dạng biểu đồ, không cần ba thẻ riêng.

Câu 3 — Sửa biểu đồ tròn

Biểu đồ tròn 9 kênh có vấn đề gì và thay bằng gì?

Trả lời: Chín lát quá nhiều để so sánh bằng mắt; các lát nhỏ gần như không đọc được. Thay bằng thanh ngang sắp xếp giảm dần, gộp các kênh dưới 5% vào "Khác", giới hạn 6 thanh.

Câu 4 — Sửa trục bị cắt

Biểu đồ cột 12 tháng bắt đầu từ 800 triệu gây hiểu sai thế nào?

Trả lời: Cột mã hoá độ lớn bằng chiều cao, nên trục phải bắt đầu từ 0. Bắt đầu từ 800 triệu làm chênh lệch 3% trông như gấp nhiều lần. Sửa: trục từ 0, hoặc chuyển sang biểu đồ đường nếu muốn nhấn thay đổi tương đối, kèm ghi chú.

Câu 5 — Sửa trục kép

Khối 9 đặt số người dùng mới và doanh thu trên hai trục. Vấn đề là gì?

Trả lời: Hai đơn vị khác nhau, tỷ lệ hai trục do người vẽ chọn, nên có thể tạo tương quan giả. Tách thành hai biểu đồ nhỏ hoặc một biểu đồ chỉ số đã chuẩn hoá (ví dụ % so cùng kỳ). Nếu buộc giữ, ghi rõ hai trục và không kết luận nhân quả từ hình dạng.

Câu 6 — Bảng quá dài

Bảng 40 sản phẩm và bảng 200 dòng tồn kho nên xử lý thế nào?

Trả lời: Trên dashboard chỉ giữ top 5 sản phẩm và 5 mặt hàng sắp hết (có ngưỡng). Toàn bộ danh sách chuyển sang trang chi tiết có tìm kiếm và lọc.

Câu 7 — Thiết kế lại bố cục

Vẽ bố cục mới cho điện thoại, tối đa 6 khối.

Trả lời mẫu:

code
1. Doanh thu hôm qua (KPI + so sánh + sparkline 14 ngày)
2. Số đơn hôm qua (KPI + so sánh)
3. Cảnh báo: 5 mặt hàng sắp hết (danh sách ngắn)
4. Xu hướng doanh thu 30 ngày (đường, trục từ 0)
5. Doanh thu theo kênh (thanh ngang, top 5 + Khác)
6. Top 5 sản phẩm (bảng nhỏ)

Thứ tự theo mức ưu tiên quyết định: tình hình hôm qua → việc cần xử lý → xu hướng → chi tiết.

Câu 8 — Chọn màu

Nêu quy ước màu cho dashboard mới.

Trả lời: Một màu nhấn cho chỉ số chính; xám cho phần còn lại. Ba màu trạng thái cho cảnh báo (xanh/vàng/đỏ) chỉ dùng ở khối cảnh báo và thẻ KPI khi vượt ngưỡng. Kênh dùng 5 màu phân loại an toàn cho người mù màu, giữ cố định giữa các trang. Không dùng đỏ cho kênh hay chuỗi dữ liệu bình thường.

Câu 9 — Đặt ngưỡng

Chủ cửa hàng cần ngưỡng nào để biết "có gì bất thường"?

Trả lời mẫu:

  • Doanh thu hôm qua giảm hơn 20% so cùng ngày tuần trước → cảnh báo.
  • Số đơn lỗi hoặc huỷ vượt 3% → cảnh báo.
  • Mặt hàng tồn dưới 10 đơn vị và bán trung bình trên 2 đơn/ngày → cảnh báo nhập hàng.
  • Không có đơn mới trong 2 giờ trong giờ mở cửa → cảnh báo kỹ thuật.

Ngưỡng phải chốt với chủ cửa hàng, không tự đặt.

Câu 10 — Đánh giá sau khi sửa

Làm sao biết dashboard mới tốt hơn?

Trả lời: Ba tiêu chí đo được:

  1. Chủ cửa hàng trả lời được "hôm qua thế nào, có gì cần làm" trong 5 giây.
  2. Không cần cuộn trên điện thoại để thấy hai KPI chính.
  3. Số khối giảm từ 12 xuống 6; số lần hỏi lại "số này nghĩa là gì" giảm.

Có thể theo dõi thêm: số lần mở dashboard mỗi tuần và số hành động phát sinh từ cảnh báo.

Tự kiểm tra

  1. Vì sao bỏ banner và blog khỏi dashboard?
  2. Khi nào biểu đồ tròn chấp nhận được?
  3. Vì sao cột phải bắt đầu từ 0?
  4. Vì sao trục kép dễ gây hiểu sai?
  5. Nêu ba ngưỡng cảnh báo hợp lý cho cửa hàng.

Tóm tắt

  • Bắt đầu từ quyết định, bỏ mọi khối không phục vụ quyết định.
  • Gộp chỉ số trùng; giữ 3–5 KPI chính.
  • Thay biểu đồ tròn nhiều lát bằng thanh ngang.
  • Cột bắt đầu từ 0; tránh trục kép.
  • Bảng dài chuyển sang trang chi tiết; dashboard chỉ giữ top ngắn.
  • Thêm ngưỡng cảnh báo để dashboard dẫn đến hành động.

Dùng ← → để chuyển bài